versiering
Wat?
  • Wat is CO2?

    CO2 is een kleurloos en reukloos gas dat van nature in de atmosfeer voorkomt. Mensen en dieren ademen het uit. Bomen en planten groeien erdoor. Het komt ook vrij bij de verbranding van fossiele brandstoffen, zoals olie en kolen. Bijvoorbeeld wanneer je een ritje met de auto maakt – dan wordt er immers benzine of diesel verbrand. En wanneer je je huis verwarmt – dan wordt er immers aardgas verbrand. Als CO2 aan water wordt toegevoegd, dan ontstaat er koolzuur. Denk hierbij aan frisdrank.

  • Wat is de relatie tussen CO2 en het klimaatprobleem?

    Een teveel aan CO2 in de atmosfeer is volgens wetenschappers de belangrijkste oorzaak van het klimaatprobleem – de opwarming van de aarde. Doordat er steeds meer CO2 in de lucht komt, warmt de aarde op. Hierdoor stijgt de temperatuur, valt er meer regen, smelten de ijskappen en stijgt de zeespiegel. Wereldwijd worden veel landen geconfronteerd met de gevolgen. Daarom zijn in internationaal verband afspraken gemaakt over het terugdringen van de CO2-uitstoot (Kyoto en in de EU). Nederland heeft deze verdragen eveneens ondertekend en zich daarmee verplicht aan het terugdringen van de uitstoot van CO2.

  • Wat zijn de klimaatdoelen van de EU en van Nederland?

    De gehele EU heeft als doel om de uitstoot van CO2 in 2020 met 20% terug te dringen. Daarnaast moet het aandeel duurzame energie in 2020 in de EU 20% bedragen. Elk EU-land heeft verplichtingen opgelegd gekregen, die er met elkaar voor moeten zorgen dat de EU-doelen gehaald worden. Zo is Nederland verplicht om in 2020 16% minder CO2 uit te stoten dan in 1990. Het aandeel duurzame energie moet dan 14% bedragen. De Nederlandse overheid heeft echter vrijwillig gekozen voor ambitieuzere doelen: 30% minder CO2 in 2020, 20% duurzame energie en 2% energiebesparing per jaar. Het is mogelijk dat de nationale doelstellingen bijgesteld worden door een nieuw kabinet. De Europese doelstellingen zijn echter verplicht en vormen de ‘ondergrens’.

  • Hoeveel draagt CO2-opslag uiteindelijk bij aan de Nederlandse klimaatdoelstellingen?

    CO2-opslag draagt voor ongeveer 30% bij aan het behalen van de Nederlandse klimaatdoelstellingen. Naast energiebesparing en duurzame energie is CO2-opslag noodzakelijk om de uitstoot van CO2 in Nederland te beperken en de klimaatdoelen te halen. Talloze onderzoeken tonen aan dat álles nodig is om de opwarming van de aarde te beperken, óók CO2-opslag. CO2-opslag kan voor éénderde bijdragen aan het terugdringen van de Nederlandse CO2-uitstoot. Als CO2-opslag niet wordt toegepast, dan kost het Nederland jaarlijks 1,8 miljard euro extra om aan de Europese verplichtingen te voldoen. Dit blijkt uit een studie van onderzoeksinstituut ECN en het Natuur en Milieu Planbureau (tegenwoordig Planbureau voor de Leefomgeving).

  • Welke manieren zijn er om de CO2-uitstoot terug te dringen?

    Een groot deel van de CO2-uitstoot wordt veroorzaakt door het energiegebruik. Wat dat betreft zeggen wetenschappers dat alle beschikbare methoden die er zijn, toegepast moeten worden om de CO2-uitstoot omlaag te brengen. In essentie komen al deze maatregelen uiteindelijk neer op twee dingen: minder energie gebruiken en uiteindelijk op volledig duurzame wijze energie produceren, bijvoorbeeld uit bronnen als wind en de zon. Het is niet mogelijk om in een kort tijdsbestek over te schakelen op schone energie, daarvoor is het aandeel fossiele brandstoffen nog te groot en neemt de vraag naar energie te snel toe. Zo’n overgang duurt dan ook tientallen jaren. In die overgangsperiode moeten we de fossiele brandstoffen die we nog nodig hebben wel zo schoon mogelijk inzetten. Een manier waarop dat kan is door bij elektriciteitscentrales de CO2 af te vangen en uiteindelijk onder de grond op te slaan. En omdat we álles uit de kast moeten halen om het klimaatprobleem het hoofd te bieden, noemen wetenschappers ook kernenergie als maatregel om de uitstoot van CO2 omlaag te krijgen.

  • Wat is CO2-opslag?

    CO2-afvang, -transport en -opslag is de techniek waarbij CO2 die vrijkomt bij industriële processen, zoals energieopwekking, met een speciale installatie wordt afgevangen. Het plan is om in Noord-Nederland bij twee nieuwe elektriciteitscentrales CO2 af te vangen. Dan gaat de CO2 via een pijpleiding naar een daarvoor aangewezen gasveld. Vervolgens wordt de CO2 in dat gasveld gepompt, op enkele kilometers diepte. Als het veld vol is, wordt het afgesloten met een grote betonnen plug. Deze techniek kan uiteindelijk voor eenderde bijdragen aan het behalen van de Nederlandse klimaatdoelen. Specifiek voor Noord-Nederland geldt dat de regio zo voor circa 16% kan bijdragen aan het behalen van de Nederlandse klimaatdoelen.

  • Kost het extra energie om CO2-opslag toe te passen?

    Ja, het kost energie om CO2-opslag toe te passen. Dat zit vooral in het opvangen en transporteren van CO2 en om het in de bodem te pompen. Hoeveel energie het kost is afhankelijk van diverse factoren. In Nederland vinden diverse projecten plaats waar nu al CO2 wordt opgevangen en getransporteerd. Zo vangt Shell bijvoorbeeld CO2 af in een waterstoffabriek in Rotterdam. De CO2 gaat vervolgens via een pijpleiding naar tuinders. De energie-efficiëntie is daar 95%. Dit betekent dat het in dat geval 5% extra energie kost om daar de CO2 op te vangen en te transporteren. Hoe dit in Noord-Nederland precies uitpakt is nog niet bekend. Dit is ook een van de leereffecten: hoe kunnen we het in Noord-Nederland zo doen dat de energie-efficiency maximaal is.

  • Wat wordt bedoeld met ‘demonstratieproject’?

    De overheid wil via kleinschalige projecten toewerken naar een situatie waarbij CO2-afvang, -transport en -opslag grootschalig worden toegepast. Bij een demonstratieproject wordt op een beperkte schaalgrootte gekeken hoe bewezen technologieën in de praktijk technisch en economisch functioneren. Hierdoor kan CO2-opslag in een later stadium efficiënt op nog grotere schaal gebeuren. De Nederlandse overheid wil dat er in Noord-Nederland een demonstratieproject komt. Stichting Borg treft de voorbereidingen om dit project te realiseren.

  • Is de techniek van CO2-afvang, transport en opslag in Nederland al eens toegepast?

    Ja, in Nederland zijn alledrie de technieken bewezen toegepast. Afvang vindt plaats op diverse locaties, onder meer bij een elektriciteitscentrale op de Rotterdamse Maasvlakte. Transport van CO2 vindt plaats in het Westland, waar CO2 van Shell door OCAP wordt getransporteerd naar tuinders. Opslag gebeurt onder de Noordzee. Het gaat hierbij om de CO2 die vrijkomt bij de winning van aardgas, die meteen weer wordt teruggepompt in hetzelfde gasveld. Dit is een project van energiebedrijf GDF Suez en TNO.

  • Wat is de relatie met het Barendrecht-project?

    Het zijn twee op zichzelf staande projecten. De projecten staan los van elkaar, met andere spelers en betrokkenen. De Nederlandse overheid heeft twee gebieden aangewezen waar CO2-opslag als eerste onder land zou kunnen plaatsvinden. Dat zijn Noord-Nederland en Barendrecht. In beide gevallen gaat het om leeggeproduceerde gasvelden waar CO2-opslag veilig kan plaatsvinden. Echter de leereffecten en onderzoeken die voor het Barendrecht-project zijn uitgevoerd, kunnen waar mogelijk ook toegepast worden op de situatie in Noord-Nederland.


Europese Unie| Dit project wordt medegefinancierd door het Europees fonds voor regionale ontwikkeling